W tym roku Teatr Nie Teraz obchodzący 45 – lecie działalności, a od trzech lat działający w strukturze Ośrodka Praktyk Artystycznych Zakliczyńskiego Centrum Kultury przygotował dwa nowe spektakle: „Dwie Siostry” i „Wyklęci. Korona i zdrada”.  

Najpierw zdań kilka o „Dwóch siostrach”

Scenariusz, którego autorem jest Tomasz Antoni Żak, inspirowany jest życiem siostry Marii Kolumby Czarnoty ze Zgromadzenie Sióstr Świętego Józefa, Józefitki związanej ze Lwowem, a później, aż do śmierci w 1950 roku, z Tarnowem. Drugą ważna dla dramatycznej narracji spektaklu postacią jest św. ksiądz Zygmunt Gorazdowski, założyciel Zgromadzenia Józefitek. I na pewno nie jest przypadkiem, że w roku premiery „Dwóch Sióstr”  mija równo 150 lat od urodzenia siostry Marii Kolumby i 25 lat od beatyfikacji ks. Gorazdowskiego dokonanej we Lwowie przez Ojca Świętego Jana Pawła II.

Spektakl dedykowany jest dwóm siostrom zakonnym, prywatnie rodzonym siostrom, a dodatkowo obu związanym niegdyś z Teatrem Nie Teraz: siostrze Marii Karolinie (OP) i siostrze Marii Julianie (FSPX). W roli Walerii/Marii Kolumby występuje Aleksandra Pisz  a towarzyszy jej Zofia Stachowiak jako Teresa. Premiera spektaklu miała miejsce 9 czerwca roku 2026 w Auli Wyższego Seminarium Duchownego w Tarnowie. W tejże Auli tarnowskiego WSD można będzie zobaczyć spektakl powtórnie 16 września.

Jan Maniak w popremierowej recenzji spektaklu pisał m.in. tak: - Dokonuję „wiwisekcji” spektaklu przyglądając się, jak może oddziaływać na potencjonalnego odbiorcę. Wiem, że można być inteligentnym i oczytanym, lecz „stwardniałe serce” może zamknąć człowiekowi oczy na transcendencję. Osobom przyzwyczajonym do telewizyjnych spektakli, tak zwany „teatr ubogi” może sprawić pewien zawód, bo wymaga od widza czytania każdej aluzji. I gdy np. Teresa – Zofia Stachowiak (aktorka wielu talentów) nuci parę taktów z operetki Johanna Straussa „Wiedeńska krew”, to te parę dźwięków symbolicznie i iluzorycznie – w zamyśle reżysera – przenosi nas do czasów Cesarstwa Austro-Węgierskiego. Ten prosty teatralny chwyt ma swoje uzasadnienie. Przywołuje czas i miejsce akcji i ewokuje czas zabawy, relaksu. I przeplata się jak refren. Trwa la belle époque. Wybory wówczas są równie trudne dla młodych dziewcząt jak i dziś: Iść pod prąd światowym trendom, czy kręcić się w kółku tanecznym w rytm trwającej wokół maskarady. I tu pojawia się odpowiednio nośny rekwizyt – karnawałowa maska. Wybiera ją Teresa. Maska nie tylko chroni, ale zawsze coś skrywa: to makijaż, wabik, pokusa. Odrzucić maskę – wybór Walerii – to stanąć w prawdzie. Innym problemem jest decyzja opuszczenia rodzinnego domu, wyjście za mąż czy rezygnacja z macierzyństwa. Tu z kolei „Wieczorna pieśń” Moniuszki do słów Syrokomli obrazuje i osładza ten epizod. Ojcowizna, ojczyzna, jak kadr obrazu Chełmońskiego. Warto docenić i przyznać, że aktorski żeński duet wycisnął z tej pieśni całą finezję.

Zapowiedź premiery spektaklu „Wyklęci. Korona i zdrada”.

 

„Wyklęci. Korona i zdrada” to najnowszy spektakl Teatru Nie Teraz, którego próby odbywały się w sierpniu w Sali im. S. Jordana w ratuszu, a premiera zaplanowana została na „Polanie śmierci” koło Starego Grodkowa na Opolszczyźnie. Polana śmierci to leśna polana na terenie dawnego poniemieckiego lotniska. W tym miejscu  we wrześniu 1946 roku funkcjonariusze komunistycznego Urzędu Bezpieczeństwa (UB) i NKWD zamordowali tu żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych (NSZ) ze zgrupowania kpt. Henryka Flamego ps. „Bartek”.  Nie jest to przypadkowe miejsce premiery, bo spektakl jest artystyczną refleksją nad losem Żołnierzy Wyklętych, podnoszący takie tematy jak: wierność wartościom, patriotyzm,  wolność i zarazem odpowiedzialność za pamięć historyczną.    

Zakliczyńska prapremiera będzie miała miejsce 27 września w Jamnej, w wieczerniku o. Dominikanów o godzinie 20 – tej. To będzie artystyczny hołd dla mjra Jana Dubaniowskiego „Salwy” w dniu kiedy mija dokładnie 79 rocznica jego śmierci. Jan Dubaniowski został zastrzelony przez funkcjonariuszy KBW-UB  w Rudzie Kameralnej  27 września 1947 roku.  Wstęp jest wolny a projekt realizowany będzie przy wsparciu finansowym Województwa Małopolskiego.    

We wrześniu spektakle Teatru Nie Teraz prezentowane są w: Brzegu, Częstochowie, Tarnowie, Nysie i w Jamnej.

10 września - „Pokonać piekło”

Michałów k. Brzegu (Woj. Opolskie). W remontowanym zabytkowym kościele p.w.  św. Józefa.

Godz. 18:00.

12 września - „Pokonać piekło”

Częstochowa, Jasna Góra. Sala. o. Augustyna Kordeckiego. Godz. 12:00.

16 września - „Dwie Siostry”

Tarnów, Aula Wyższego Seminarium Duchownego. Godz. 13:00.

18 września – „Wyklęci. Korona i zdrada”

Nysa, Nyski Dom Kultury. Godz. 19:46 (pokaz przedpremierowy).

19 września - „Wyklęci. Korona i zdrada”

„Polana Śmierci” k. Starego Grodkowa. Godz.17:30 (Premiera)

 27 września - „Wyklęci. Korona i zdrada”

Jamna. Klasztor oo. Dominikanów, Wieczernik. Godz. 20:00.

 

Tekst: Kazimierz Dudzik, foto, plakat: Aleksandra Żak